17.10.2025
Dlaczego poród boli? Jak rozpoznać skurcze porodowe? Jakie są naturalne sposoby kojenia bólu porodowego? Jakie znieczulenie jest dostępne w szpitalu? Poznaj odpowiedzi.
Konsultacja merytoryczna: Katarzyna Orawiec-Rymszewicz, położna i edukatorka laktacyjna
Zdecydowana większość kobiet określa poród siłami natury jako bolesny. Jest to spowodowane przede wszystkim pojawiającymi się skurczami porodowymi i uciskaniem nerwów, skracaniem się szyjki macicy oraz rozciąganiem się tkanek przez przemieszczanie się dziecka kanałem rodnym. Ciało kobiety musi wykonać naprawdę dużo pracy, żeby maluszek pojawił się na świecie.
Skurcze porodowe to także sygnał dla kobiety, że poród się rozpoczyna i należy udać się w bezpieczne miejsce. Natężenie bólu informuje również o fazie porodu. Z reguły początki są łagodniejsze, a dopiero z czasem doznania się intensyfikują – skurcze porodowe pojawiają się coraz częściej, trwają dłużej i są coraz silniejsze. To wiadomość od ciała, że wszystko idzie zgodnie z planem, a dziecko niedługo przyjdzie na świat.
Czytaj dalej artykuł pod zdjęciem
Początkowo skurcze porodowe mogą przypominać skurcze przepowiadające. Jednak skurcze porodowe mają kilka charakterystycznych cech, które sprawią, że łatwo odróżnisz je od skurczów Braxtona-Hicksa. Przede wszystkim ich natężenia się nie zmniejsza przy zmianie pozycji, pojawiają się coraz częściej i są coraz bardziej intensywne. Ponadto może im towarzyszyć odejście czopa śluzowego i wód płodowych.
Jeśli skurcze porodowe pojawiają się coraz częściej i są coraz intensywniejsze, to znak, że pora jechać na porodówkę.
Ból porodowy jest mocno subiektywny, a jego odczuwanie może się różnić ze względu na np. próg bólu, towarzyszący kobiecie stres, przygotowanie do porodu oraz współpracę pomiędzy personelem a rodzącą.
Znaczenie może mieć także ułożenie dziecka. U części kobiet pojawiają się bóle krzyżowe, które są opisywane jako te najbardziej intensywne. Mogą one wynikać z ułożenia dziecka, które uciska nerwy, z kształtu kości miednicy rodzącej lub rozmieszczenia narządów np. statystycznie częściej występują u kobiet z tyłozgięciem macicy.
Ból i skurcze porodowe są opisywane bardzo różnie. Niektóre mamy opisują je np. jako o wiele bardziej intensywne bóle menstruacyjne. Ból porodowy zwykle dotyczy okolic brzucha – możesz odczuwać go w spojeniu łonowym, podbrzuszu, udach i odcinku lędźwiowym kręgosłupa. W kolejnej fazie porodu najczęściej pojawia się także ból krocza.
Czytaj dalej artykuł pod zdjęciem
Niefarmakologiczne sposoby łagodzenia bólu porodowego pozwalają na zachowanie kontroli nad porodem i naturalne redukowanie napięcia. Nie są w stanie całkowicie zlikwidować bólu, ale ułatwiają przejście przez poród.
Pierwszą z naturalnych metod łagodzenia bólu porodowego są techniki relaksacyjne i oddechowe. Warto ćwiczyć je przed porodem np. na szkole rodzenia lub z położną, ponieważ brak przygotowania może utrudnić korzystanie z nich. Polegają one na synchronizowaniu oddechu z fazą skurczu, dzięki czemu możliwe jest rozluźnienie mięśni, zmniejszenie napięcia i w konsekwencji złagodzenie bólu oraz lepsze dotlenienie dziecka.
Drugą naturalną metodą przynoszącą ulgę jest aktywność fizyczna. Taką aktywnością może być spacerowanie, kołysanie się na piłce oraz użycie sprzętów dostępnych na salach porodowych np. drabinek lub worków sako.
Pomóc w łagodzeniu bólu porodowego może także przyjmowanie wygodnych pozycji np. siedzenie na piłce, stanie i pochylanie się do przodu (można poprosić o pomoc drugą osobę) czy kucanie. Sprawdź kilka pozycji i wybierz dla siebie najwygodniejszą. Dzięki temu ułatwisz dziecku przejście przez kanał rodny oraz skrócisz czas porodu.
Coraz popularniejszą metodą jest również hydroterapia, która łagodzi ból porodowy. Rodząca może znajdować się w wannie lub basenie porodowym podczas pierwszej fazy porodu. Do naturalnych sposobów łagodzenia bólu należą również masaże.
Czytaj dalej artykuł pod zdjęciem
Najpopularniejszym znieczuleniem stosowanym w trakcie porodu w Polsce jest znieczulenie zewnątrzoponowe. Do jego podania potrzebna jest twoja pisemna zgoda. Lekarzem, który podaje lek, jest anestezjolog.
Znieczulenie zewnątrzoponowe polega na wprowadzeniu cewnika do przestrzeni w odcinku lędźwiowym w kręgosłupie. Poprzez cewnik możliwe jest podawanie kolejnych dawek leków, które łagodzą odczuwanie bólu porodowego. Cewnik jest usuwany po porodzie.
Znieczulenie zewnątrzoponowe jest skuteczną metodą łagodzenia bólu porodowego. Tak samo, jak każdy lek, może wywołać efekty uboczne np. zawroty głowy czy nudności oraz może wydłużyć trwanie porodu. Podanie znieczulenia jest uznawane za bezpieczne dla matki i dziecka, jeśli anestezjolog po przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego z kobietą nie stwierdzi przeciwwskazań.
Inną farmakologiczną metodą jest podawanie gazu rozweselającego. Łagodzi to ból i stres, ale działa krótkotrwale.
Konsultacja merytoryczna: Katarzyna Orawiec-Rymszewicz, położna i edukatorka laktacyjna