Jak dobrać laktator i jak odciągać pokarm, by mleka było w sam raz – wywiad z edukatorką laktacyjną i położną Katarzyną Orawiec-Rymszewicz.

Wiele przyszłych mam zastanawia się, kiedy kupić laktator: przed czy po porodzie. Co by im Pani doradziła?

Katarzyna Orawiec-Rymszewicz: Kiedy omawiam z moimi pacjentkami temat torby do porodu, zawsze wspominam o tym, aby rozeznać się w laktatorach i ich modelach – muszlowy, a może klasyczny, na jedną czy na dwie piersi? Warto to zrobić na spokojnie w czasie ciąży, aby nie dokonywać wyboru na ostatnią chwilę lub nie podejmować decyzji pochopnie i pod presją czasu. Lepiej mieć już wcześniej wybrany laktator, nawet jeśli nie jesteśmy przekonane do zakupu i pewne czy nam się przyda, ponieważ jeśli jednak będziemy go potrzebować, unikniemy niepotrzebnego stresu oraz nietrafionego zakupu.

Czytaj dalej artykuł pod zdjęciem

Na rynku są różne modele laktatorów: klasyczne butelkowe, muszlowe, pojedyncze, podwójne, elektryczne i coraz rzadziej wybierane ręczne. Jak dobrać laktator do swoich potrzeb? Której mamie doradziłaby Pani pojedynczy, a której podwójny. W jakich sytuacjach bardziej sprawdzi się klasyczny, a w jakich muszlowy?

K.O-R.: Z moich obserwacji wynika, że na laktator muszlowy decydują się bardzo aktywne mamy, które prócz opieki i pielęgnacji maluszka, mają jeszcze cały dom na głowie, a często też starsze pociechy. Chcą wszystko razem pogodzić i z pomocą przychodzi im laktator muszlowy. Każda mama wie, że wolne ręce w czasie stymulacji laktacji lub odciągania pokarmu, są na wagę złota. Laktator klasyczny świetnie sprawdzi się mamom, które łączą odciągnie pokarmu z chwilą dla siebie i możliwością odpoczynku w czasie sesji odciągania. Laktator podwójny pozwala zaoszczędzić cenny czas mamy, ponieważ obie piersi są stymulowane w jednym czasie.

Nieważne, jaki rodzaj laktatora wybierze mama, ważne, aby miał możliwość regulacji siły odciągania oraz wyboru programu np. stymulacji laktacji, intuicyjny panel sterowania, możliwość doboru odpowiedniego poziomu odciągania odrębnego dla obu piersi, łatwość montażu i utrzymania higieny. Oba rodzaje laktatorów powinny mieć te wyżej wymienione cechy, a będą służyć mamie w każdej laktacyjnej sytuacji.

Czy jest sens kupować jeszcze laktator ręczny?

K.O-R.: Przy obecnej dostępności i różnorodności laktatorów elektrycznych, myślę, że laktatora ręczny to strata czasu. Szczególnie na początku, kiedy piersi potrzebują stymulacji laktacji, czyli rytmicznego pobudzenia piersi, który naśladuje rytm ssania piersi przez dziecko. Laktator ręczny nie jest w stanie tego odwzorować. Możemy użyć go do okazjonalnego odciągania pokarmu przy ustabilizowanej laktacji. Wtedy rzeczywiście powinno się udać, odciągnąć pokarm. Niestety może się zdarzyć, że pomimo usilnych starań, odciąganie może nie być tak efektywne, jak przy laktatorze elektrycznym, ponieważ trudno jest ręcznie utrzymać taki sam poziom siły odciągania przez cały czas.

Czytaj dalej artykuł pod zdjęciem

Niektóre mamy skarżą się na ból brodawek podczas odciągania. Czy to normalne? Z czego może wynikać bolesność podczas odciągania?

K.O-R.: Początkowo stymulacja piersi może być nieprzyjemna dla mamy i powodować dyskomfort, ale dzięki hormonom, to uczucie powinno zniknąć w ciągu pierwszych dni po porodzie. Jeśli ten stan się przedłuża i przy odciąganiu pokarmu pojawia się ból, może to oznaczać, że mamy np. źle dobrany lejek do laktatora lub używamy zbyt dużej siły do odciągania.

Czy dobór lejka ma znaczenie dla jakości odciągania pokarmu? Jak dobrać lejek tak, aby dobrze pasował do brodawki sutkowej?

K.O-R.: Oczywiście, źle dobrany lejek (za duży lub za mały) nie dość, że może przyczynić się do nieefektywnego odciągania, czyli nie odciągniemy tyle pokarmu, ile potrzeba, ale również może spowodować ból, a nawet uszkodzenie brodawek. Przy wyborze lejka najlepiej mieć do wyboru przynajmniej dwa rozmiary, aby porównać, jak pracuje na nich pierś w czasie odciągania. Jeśli w czasie odciągania pokarmu brodawka nie ulega zniekształcaniu i bieleniu, otoczka brodawki nie jest nadmiernie wciągana do środka lejka (co w efekcie może powodować ból, otarcia i uszkodzenia brodawki), to oznacza, że dobrze dobrałyśmy lejek. Może zdarzyć się, że do jednej piersi pasuje jeden rozmiar lejka, a do drugiej inny. Warto o tym pamiętać, aby odciąganie pokarmu nie sprawiało nam dyskomfortu i było jak najbardziej efektywne.

Czytaj dalej artykuł pod zdjęciem

Coraz więcej jest mam KPI. Jak się do tego przygotować?

K.O-R.: Mamy, które podejmują decyzję o karmieniu piersią inaczej, mają przed sobą spore wyzwanie. Należy wcześniej się do niego przygotować, aby było to wygodna oraz bezpieczna forma karmienia dziecka.

Przede wszystkim podstawą powodzenia tej formy karmienia i utrzymaniem laktacji na prawidłowym poziomie, jest systematyczne odciąganie pokarmu dobrze dobranym laktatorem elektrycznym. Wiele mam KPI wybiera podwójny laktator, który przy systematycznym odciąganiu pozwala zaoszczędzić czas, co bardzo się sprawdza, kiedy odciągamy pokarm bezpośrednio przed podaniem go dziecku. Warto wybrać butelkę dopasowaną do wieku naszego maluszka i z wolnym przepływem pokarmu, aby dziecko nie nałykało się powietrza w czasie jedzenia. Może to powodować problemy z brzuszkiem i odbijanie. Butelka powinna być wykonana z bezpiecznych materiałów, odpornych na temperatury, uszkodzenia i łatwa w utrzymaniu czystości. Jeśli zaobserwujemy w czasie odciągania pokarmu, spontaniczny wypływ z drugiej piersi, a używamy laktatora na jedną pierś, warto zaopatrzyć się w kolektor, który pozwoli nam zebranie cennego pokarmu i podanie go dziecku. KPI może być dobrą alternatywą na karmienie malucha swoim pokarmem, jeśli z różnych przyczyn mama nie chce lub nie może karmić bezpośrednio piersią. Dzięki odpowiedniej wiedzy na temat udogodnień, z których możemy skorzystać w czasie KPI, ta forma karmienia dziecka może być również pięknym i miło wspominanym czasem.

Sporo mam skarży się, że ma zbyt mało mleka, aby wykarmić malucha. W jaki sposób można pobudzić piersi do produkcji mleka, by było go więcej?

K.O-R.: Najlepiej zasięgnąć porady położnej. Ważne, aby sprawdzić technikę przystawiania malucha do piersi przez mamę, czy dziecko prawidłowo chwyta pierś oraz czy jego ssanie jest efektywne, czyli czy pobiera w prawidłowy sposób i odpowiednią ilość pokarmu. Czasem jednak zaleca się stymulować piersi laktatorem po karmieniu piersią. Ma to na celu dodatkowe pobudzenie piersi przez rytmiczne odciąganie, które odwzorowuje rytm ssania dziecka. Często zaleca się ten sposób stymulacji laktacji mamom wcześniaków, przy dzieciach z niską masą urodzeniową, albo wręcz przeciwnie, mamom dzieci ze zwiększoną masą urodzeniową, ponieważ te maluchy mogą mieć większe potrzeby dotyczące ilości pokarmu. W ogólnym rozrachunku laktator znajduje swoje zastosowanie w wielu przypadkach.

Katarzyna Orawiec-Rymszewicz  - położna i edukatorka laktacyjna. Absolwentką Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego na kierunku Położnictwa. Ukończyła wiele kursów z zakresu położnictwa i ginekologii. Między innymi Kurs Edukatora ds. Laktacji, Leczenia Ran, Pielęgniarstwa Rodzinnego dla Położnych, Resuscytacji Krążeniowo- Oddechowej dorosłego i noworodka oraz wiele innych. Obecnie na co dzień praktykuje w szpitalu Instytutu Matki i Dziecka na oddziale położniczym.